Deel 17 Station Heide
Omschrijving: Heide station
Dorpsstationnetje in zijn oorspronkelijke vorm
bouwheer en opdrachtgever: Belgische Spoorwegen
Gebouwd in 1911
Gebouwd Type "R10- Echt stationsgebouw en "station" (1911)
Door toenemende activiteit (o.a. toerisme naar de Kalmthoutse Heide) werd in 1911 een stationsgebouw gebouwd; vanaf dan werd het ook als volwaardig station beschouwd. - Uitbreiding (1938)
het station werd in 1938 uitgebreid. - Recente evolutie: loket dicht (2021)
Het stationsloket sloot definitief op 30 november 2021, waarna het station als stopplaats verderging (zonder loket).
Architectuur en bouwkundige kenmerken
Typologie en opbouw (Inventaris Onroerend Erfgoed)
De Inventaris beschrijft Station Heide als een typisch dorpsstationnetje met:
- een stationschefwoning van 4 traveeën en 2 bouwlagen,
- een aanpalend reizigersgebouw van 10 traveeën en 1 bouwlaag,
- plus dienstgebouwen van 2 traveeën en 1 bouwlaag,
- met zadel- en schilddaken (mechanische pannen),
- datering: 1911.
Materialen en gevelbeeld
- bakstenen lijst- en puntgevels op een breukstenen onderbouw,
- verlevendigd met gele bakstenen speklagen die doorlopen als omlijsting rond getoogde muuropeningen,
- gevelafwerking met een overkragende houten daklijst op fijne modillons,
- aan spoorzijde een brede glazen luifel.
"Type 1893 R10" (standaardontwerp)
Het stationsgebouw is van het type 1893 – R10 is (een gestandaardiseerd stations ontwerp), met als opvallend detail dat hier geen ontlastingsboog boven de muuropeningen gebruikt werd (in tegenstelling tot het "type 1893" zoals vaak toegepast).

Belangrijk: in de geraadpleegde bronnen wordt geen individuele architect naam expliciet genoemd; het gaat om een standaardtype. 'Belle-époque-stationnetje' opgetrokken. De bouwstijl van dit station blijkt geen unicum te zijn van Heide maar is een 'standaard' haltegebouw van het type 1893 R10 waarvan er nu nog vijf gelijkaardige exemplaren over heel België zijn. Het bakstenen gebouw is tot op heden bewaard Het bakstenen gebouw is tot op heden bewaard gebleven en bestaat uit drie delen: het centrale hoge gedeelte – bestaande uit twee bouwlagen onder een zadeldak – deed destijds dienst als woning van de stationschef en zijn gezin. Deze woonst wordt
Erfgoedstatus en locatie
- Het gebouw is opgenomen als vastgesteld bouwkundig erfgoed (Inventaris Onroerend Erfgoed), locatie Heidestatieplein (Kalmthout), en wordt als bewaard omschreven. De actuele vaststelling vermeldt geldigheid sinds 29-03-2019.
